HOTLINE: 0898 863 928

eLogistics cho Thương Mại Điện Tử

eLogistics cho Thương Mại Điện Tử

eLogistics cho TMĐT

Bài này tôi viết lâu rồi, nửa năm trước. Nhưng post lại vào đây cho khỏi quên và cập nhật 1 số thông tin mới nhất

22/10/2014:

Tôi đã từng viết một bài cách đây hơn 1 năm về chủ đề Logistics cho TMĐT

Hơn một năm là thời gian rất dài để TMĐT phát triển và Logistics cũng đã tiến bộ với một tốc độ không hề nhỏ. Bài viết này nhằm cập  nhật những đổi thay đó, đồng thời bổ sung một số điều tôi nghĩ sẽ thú vị trong xu thế mới của TMĐT 2014-2015.

1. Thanh toán online vs. thanh toán khi giao hàng (COD)

Thanh toán online đã có một bước tiến dài trong giai đoạn 2012-2014, tuy nhiên sự phổ cập của thanh toán trực tuyến vẫn còn là một vấn đề đau đầu của TMĐT Việt Nam. Ở một thị trường mà vấn đề niềm tin là một nhức nhối lớn thì người dùng chọn để bỏ qua hình thức thanh toán trước (online), họ thoải mái hơn với việc được kiểm tra chất lượng hàng hóa trước khi thanh toán. Nếu món hàng không hài lòng, họ có quyền trả lại hàng và từ chối thanh toán mà không phải trả bất kỳ khoản phí nào.

Việc này lợi bất cập hại và nó vô tình làm “hư” người dùng.



Khi quá tự do trong việc đổi trả hàng, khách hàng đôi khi quá “tận dụng” khả năng này. Dẫn đến tỉ lệ đổi trả hàng ở các site TMĐT Việt Nam luôn cao, trung bình của sàn TMĐT khoảng 15-20% và các website bán hàng B2C trong khoảng 10-15%. Tỉ lệ này cao dẫn đến tác hại gì? Tăng chi phí vận chuyển, vận hành và dĩ nhiên, giảm lợi nhuận của doanh nghiệp.

Thị trường Việt Nam hiện tại chứng kiến tỉ lệ thanh toán online chỉ vào khoảng 5-10% trong khi COD đè bẹp “người bạn đồng hành” của mình với tỉ lệ 90-95%.

Làm thế nào để tăng tỉ lệ thanh toán online? Đây là một bài toán vô cùng khó và cần sự chung sức của rất nhiều bên để có thể thực hiện được, tôi xin bàn về nó trong một bài viết khác.

2. Xu hướng realtime trong eLogistics:

Tại thời điểm 2011-2012, việc có kết nối API qua lại giữa Carrier và website TMĐT đã là tiến bộ lớn rồi. Một số nơi thậm chí còn không thể thực hiện tác vụ đơn giản nhất này. Chưa cần kể đến các tác vụ khác đòi hỏi công nghệ cao như GPS, tracking thời gian thực…

Tháng 10/2014 chứng kiến một sự “thay da đổi thịt” toàn diện.

Hiện tại hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ Logistics cho TMĐT đều có khả năng kết nối trực tuyến qua hệ thống. Các tác vụ có thể làm được qua API bao gồm:

– Tạo đơn hàng/vận đơn trực tuyến

– Cập nhật trạng thái trực tuyến

– Báo phát

– Cập nhật tình trạng lưu kho

– Xem báo cáo phát hàng và tiền nợ thu hộ



Xu hướng của 2015 là công nghệ cập nhật trạng thái phát tức thì qua SMARTPHONE. Khi nhân viên giao nhận giao hàng cho bạn, thay vì kí nhận lên vận đơn bằng giấy, bạn có thể ký trực tiếp lên điện thoại thông minh của nhân viên. Trạng thái đơn hàng lập tức được truyền về hệ thống qua sóng 3G. Và ngay lập tức, trong vòng vài giây, người gửi đã có thể nhận tín hiệu POD (Proof of Delivery) qua kết nối API.

Tuy nhiên, không phải Carrier nào cũng có khả năng trang bị điện thoại thông minh cho toàn bộ nhân viên của mình. Đây là một món đầu tư không nhỏ. Với xu thế ngày càng rẻ đi của smartphone và cước 3G, chúng ta hoàn toàn có khả năng tin vào một cuộc “cách mạng số” của ngành giao nhận trong năm 2015.

3. Logistics cho TMĐT không chỉ là giao nhận

2015 sẽ là năm chứng kiến những đổi thay ngoạn mục của ngành eLogistics.

Những nhà cung cấp dịch vụ sẽ vượt ra ngoài vai trò giao nhận (như hiện nay) để tiến lên một nấc thang mới, hoàn thiện hơn chuỗi dịch vụ của mình. Giao nhận đơn thuần sẽ trở thành một dịch vụ rất “cơ bản”, trở thành món cơm ăn mỗi ngày. Nhưng ngoài cơm ra, chúng ta còn cần ăn “món mặn, món canh, món xào”. Vậy những món ngon đó sẽ là gì?

  1. Hoàn thiện hệ thống cập nhật trạng thái thời gian thực, người dùng có thể tracking trạng thái đơn hàng ở bất kì công đoạn nào của vận chuyển.
  2. Kho bãi dành và giải pháp ERP
  3. Hệ thống Call Center và xử lý đơn hàng thay cho website TMĐT (Order Processing outsource)
  4. CRM
  5. Chi nhánh tại 63 tỉnh thành làm nơi đổi/trả hàng và giải đáp thắc mắc nhanh cho người mua hàng

Hãy tưởng tượng 1 đối tác Logistics có thể làm thay bạn tất cả từ trả lời điện thoại tổng đài, xử lý đơn hàng, lưu kho, xuất hàng, đóng gói, giao hàng, thu tiền… bạn chỉ làm mỗi việc đảm bảo hàng hóa, làm content trên website, quản lý chất lượng vận hành và cuối cùng… dĩ nhiên là ngồi đợi tiền về.

Thật tuyệt phải không? Điều đó đã và đang trên kế hoạch xây dựng của nhiều đơn vị Logistics để thành hiện thực trong 2-3 năm tới. Tôi tin đến cuối 2017, hầu hết các dịch vụ trên sẽ sẵn sàng cho sự cất cánh của TMĐT.

4. Cập nhật đánh giá các đối tác giao nhận cho TMĐT

Các đánh giá bên dưới của tôi mang tính chủ quan, dựa vào kinh nghiệm cá nhân trong suốt mấy năm làm TMĐT và kinh nghiệm của bạn bè. Tôi cố gắng giữ vai trò tương đối trung lập trong việc đánh giá và khách quan tối đa có thể. Chọn tin đánh giá của tôi hay không tùy bạn, bạn có thể có đánh giá khác và tôi không tranh luận về cách đánh giá của bạn…


1. GHN (giaohangnhanh.vn):  

Tiến bộ nhanh nhất trong các năm qua có lẽ là GHN. Họ đã hoàn thành cơ bản việc mở rộng ra 63 tỉnh thành, mặc dù chỉ đến chủ yếu thành phố trực thuộc tỉnh và còn xa mới hoàn toàn đến được các tuyến huyện/xã. Tuy nhiên GHN làm việc này với một cái giá không hề nhỏ khi phải hy sinh phần nào chất lượng và sự đồng đều của dịch vụ trên các tuyến. Các website TMĐT đều nhận thấy sự “đi xuống” của GHN trong chất lượng giao hàng.

Tuy nhiên, tôi vẫn rất đánh giá cao sức trẻ của GHN và sự tiến bộ thần kỳ của họ. Tôi hy vọng sự đi xuống chỉ là sự hy sinh nhất thời và họ sẽ nhanh chóng lấy lại phong độ khi việc mở rộng hoàn thành.

Thích hợp cho các site TMĐT từ cấp độ nhỏ, vừa cho đến lớn. Có giải pháp COD tốt nhất thị trường


Khuyên dùng cho các website TMĐT muốn một giải pháp nhanh và chất lượng OK về giao nhận. Đặc biệt các site B2C vừa và nhỏ.

Cập nhật đến ngày 19/8/2015: tôi vẫn giữ quan điểm khi đánh giá cao GHN mặc dù tôi rất không hài lòng sau đợt TĂNG GIÁ nhưng DỊCH VỤ KHÔNG TĂNG của họ vào đầu năm 2015. Tôi nghĩ thị trường nên có thói quen trả tiền đúng với chất lượng mình nhận được. Để có giá thấp làm Penetration Point vào thị trường, GHN đã chịu lỗ rất nhiều trong 3 năm qua. Nếu bạn không HAPPY với mức giá mới thì dĩ nhiên vẫn còn nhiều nhà khác để chọn bên dưới: VTP, VNP, Giaohangtietkiem etc.  Ngay cả bản thân tôi cũng phải học cách thích ứng với mức giá mới và thay đổi quan điểm tiếp cận của mình. Tôi vẫn nghĩ nên support GHN vì nếu chịu lỗ hoài họ sẽ chết. Tôi tưởng tượng đến một ngày nào đó ko còn GHN mà chỉ toàn là VTP, VNP thì cuộc đời tôi đúng là rất bất hạnh. 

Nên chung quy lại, vẫn phải nghĩ xa hơn và ủng hộ GHN

2. SBP (Seabornes)


Tôi quyết định remove những đánh giá của tôi về SBP vì hiện tại họ không phục vụ rộng rãi các doanh nghiệp TMĐT và chỉ chơi với các nhà rất "đặc thù". Đây là một đơn vị tốt, giá cao, quy trình tốt, nói chung là RELIABLE và đáng đồng tiền. Tôi không nói nhiều về SBP vì cũng không mang lại ích lợi gì lớn cho thị trường.

Các nhà lớn mà SBP đã từng phục vụ: Sendo.vn, Lazada.vn, PSD, Deca.vn, dienmay.com...

3. VTP (Viettel Post) .


Viettel là cái tên mới nổi và là một trong những dịch vụ phát triển nhanh nhất trong 2 năm qua.


2/2013 khi tôi còn ở Sendo đã thử nghiệm thất bại với VTP và họ không đáp ứng được nhu cầu về chất lượng vận hành cũng như quy trình của tôi lúc đó.

10/2014 khi họ đến chào dịch vụ với tôi tại Deca.vn, họ trình bày một bộ mặt khác hẳn. Họ đã có khả năng kết nối trực tuyến, cập nhật trạng thái gần như real-time bằng hình thức SMS và những cam kết rất mạnh trong việc giữ đúng tiến độ hoàn tiền COD. Chưa kế họ còn có thể phủ đến 98% lãnh thổ Việt Nam

Thử nghiệm hai tuần với VTP cho thấy kết quả rất khả quan.

Thích hợp cho các site TMĐT ở mọi cấp độ, tuy nhiên đối với các site vừa và nhỏ thì tốc độ hoàn tiền COD rất chậm

4. Kerry TTC (Tín Thành)

Tín Thành gần như là nhà không có gì nổi bật để bàn tới. Lâu đời, chất lượng ổn nhưng khả năng đổi mới công nghệ rất kém. Gần như một trong các nhà chậm tiến nhất về công nghệ (chỉ hơn mỗi VN Post)

Được tập đoàn Kerry (Hong Kong) đầu tư trên 71% cổ phần nhưng chưa thấy biến chuyển lớn gì về chất lượng dịch vụ cũng như giá trị thương hiệu.

Thích hợp dùng khi không có sự lựa chọn nào khác và chỉ muốn làm với 1 nhà giao nhận duy nhất. Đặc biệt các site bán hàng B2C vừa và nhỏ.


Chống chỉ định dành cho các sàn TMĐT. Nếu bạn làm B2C và chỉ muốn có 1 nhà vận chuyển DUY NHẤT cho đỡ phức tạp vận hành thì Kerry TTC là một lựa chọn không tồi. 

5.Bưu điện (VN Post)




Nhà vận chuyển lâu đời nhất, có mạng lưới rộng nhất và cũng lởm nhất Việt Nam

Tôi ghi nhận họ có sự tiến bộ nhất định trong hai năm qua và có nỗ lực rất lớn trong việc cải thiện chất lượng. Nhưng mạng lưới của họ quá lớn và để thay đổi một bộ máy lâu đời, cồng kềnh và quan liêu đó đòi hỏi nhiều hơn là một “sự nỗ lực và thiện chí”. Chất lượng dịch vụ rất phập phù, tình trạng “trên bảo dưới không nghe” diễn ra ở hầu hết các tuyến liên tỉnh. Càng xa trung tâm Sài Gòn, Hà Nội, chất lượng dịch vụ càng đi xuống không phanh.

Cập nhật ngày 19/9/2015: Hiện tại sau rất nhiều nỗ lực về đổi mới công nghệ thì VNP đã đi một bước tiến dài trong việc nâng cao dịch vụ của mình. Tuy nhiên theo tôi vẫn còn rất kém xa so với các nhà khác và đặt biệt chất lượng dịch vụ vẫn không đồng đều giữa thành thị - nông thôn. 


Thích hợp để các nhà kết nối mạng lưới toàn quốc - Nhận chuyển hoàn/trả hàng
Các dịch vụ giao nhận chưa dùng nên KHÔNG đánh giá: NETCO, NASCO, Giao hàng Tiết Kiệm…

Theo Le Thiet Bao
https://www.facebook.com/notes/10153692862093149/
← Bài trước Bài sau →